Er komt géén splitsing van B-H-V

 Het dossier Brussel-Halle-Vilvoorde blijft als een zwaard van Damocles boven deze regering zweven. Ik geef u een korte geschiedenis en mijn politieke inschatting (met dank aan collega Mark Deweerdt).

Voorgeschiedenis

De Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken keurde op 7 november 2007 het wetsvoorstel goed ‘tot wijziging van de kieswetgeving met het oog op de splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde’. 4 opeenvolgende belangenconflicten verhinderen sindsdien dat het wetsvoorstel ter stemming wordt voorgelegd in de Kamer. En de looptermijn wordt steeds langer. Hierbij een overzicht:

1/ Parlement van de Franse Gemeenschap: begin procedure 8 november 2007 – einde procedure 8 mei 2008: 6 maanden

2/ Vergadering van de Franse Gemeenschapscommissie: 9 mei 2008 – 28 januari 2009:  8,5 maanden

3/ Waals Parlement: 28 januari 2009 – 27 oktober 2009: 9 maanden

4/ Parlement van de Duitstalige Gemeenschap: 27 oktober 2009 – omstreeks 21 juli 2010: 10 maanden

–> Zo zie je maar: de termijn die volgens de wet 120 dagen bedraagt, kan gerekt worden tot 254 dagen (tweede conflict) of langer (huidige conflict, zie verder). Dat komt enerzijds doordat de procedure geschorst wordt tijdens het parlementair reces, anderzijds door het overschrijden van termijnen (Senaat, bijvoorbeeld), een zeer flexibele toepassing van het huishoudelijk reglement van het Overlegcomité en het doelgericht schuiven met de vergaderdata van het Overlegcomité.

4de keer, goede keer?

In het lopende belangenconflict heeft het overleg tussen het Parlement van de Duitstalige Gemeenschap en de Kamer van Volksvertegenwoordigers, zoals verwacht, niet tot een oplossing geleid (verslag 18 januari 2010). De kwestie is daarmee opnieuw bij de Senaat beland, die een advies moet geven aan het Overlegcomité. De bespreking in de Senaatscommissie Institutionele Aangelegenheden moet nog beginnen (geen vergadering gepland in week van 8 februari). De wettelijk bepaalde termijn van 30 dagen zal zeker weer overschreden worden.

De secretarie van het Overlegcomité (OC) deelde mee dat de eerstvolgende vergaderingen op 3 maart en 28 april zijn. Aangezien de Senaat nog niet begonnen is, zal er op 3 maart geen advies zijn. Waarschijnlijk zal Premier Leterme op 28 april aankondigen dat hij de zaak wenst te agenderen op het daaropvolgende OC. Die is gepland voor 19 mei. Op dat ogenblik begint de termijn van 30 dagen te lopen om een consensus te vinden. Niet verrassend is het volgende OC gepland voor 16 juni. Op dat ogenblik zal de termijn van 30 dagen nog niet verlopen zijn. Pas op de geplande vergadering van 14 juli zal het OC vaststellen dat er  geen consensus is. De notulen van die vergadering zijn pas definitief omstreeks 21 juli. Indien dat tijdschema aangehouden wordt, zal de Premier de Kamervoorzitter meedelen dat er geen consensus is en dat de procedure ten einde is. Hoogstwaarschijnlijk is de Kamer op dat ogenblik al met vakantie…

Wonderboy Dehaene

Op 24 november kreeg Jean-Luc Dehaene van de koning de opdracht om voorstellen uit te werken ‘inzake institutionele problemen en in het bijzonder Brussel-Halle-Vilvoorde’.

Hoewel de lopende belangenconflictprocedure waarschijnlijk pas in juli afloopt, is van meet aan gezegd dat Dehaene tijd heeft tot Pasen, zodat het parlement zijn voorstel tegen het zomerreces in wetsvorm kan goedkeuren.

–> In de logica waarmee Dehaene in 1987-1988 de kwestie-Happart regelde, namelijk met het “pacificatieakkoord” – een wettelijke regeling van de taalkennis van de burgemeesters van de faciliteitengemeenten gekoppeld aan de grondwettelijke ‘betonnering’ van de faciliteiten en een electoraal inschrijvingsrecht voor de Franstalige kiezers van Voeren in de Luikse gemeente Aubel – als onderdeel van een ruimere staatshervorming, lijkt het logisch dat hij in eerste instantie denkt/dacht aan een  omvattend communautair akkoord dat zowel een nieuwe stap in de staatshervorming bevat als een regeling voor BHV. Dat was trouwens het scenario dat in 2007 voorlag en het “recept” dat veel waarnemers plausibel achten.

De drie mogelijke scenario’s

Aangezien er geen “grote” staatshervorming komt, zal Dehaene een andere weg moeten bewandelen. Ik zie drie mogelijke scenario’s:

Scenario 1: Er komt een aparte regeling voor BHV. De splitsing zal daarin gekoppeld worden aan een reeks tegemoetkomingen (toegevingen) aan de Franstaligen. Ik vermoed dat hij die zoekt in de richting van een vorm van inschrijvingsrecht en een versoepeling van de taalwetgeving in Brussel (maar meer dan een vermoeden is dat niet). De moeilijkheid ligt in het niet raken aan de Vlaamse bevoegdheden, gelet op onze aanwezigheid in de Vlaamse Regering.

Slaagkans? Klein. Belangrijk is, zoals Verhofstadt al zei, dat de MR enkel akkoord zal gaan met een splitsing zonder de uitbreiding van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, wanneer Reynders er zeker van is dat de MR er na de volgende verkiezingen weer bij mag zijn. En die garantie krijgt hij ‘no way’ van de PS, maar ook niet van Ecolo of Cdh. De MR is niet voor niets uit de Waalse Regering geflikkerd.

Scenario 2: Er komt een uitstelscenario, zoals La Libre Belgique onlangs meldde. Marianne Thyssen noemde dat eerst in Le Soir ‘volledig uit de lucht gegrepen’, maar in de Knack van deze week heeft ze het over “wat wel en wat niet correct is”, wat dus betekent dat minstens een deel ervan klopt.

Dit uitstelscenario bestaat uit 3 luiken:

1/ Goedkeuring van het wetsvoorstel Eerste Pakket, ook wel bekend als ‘de borrelnootjes’ (verkeerswetgeving, sociale economie, …). Dehaene heeft dat mee uitgewerkt, er was een consensus over, maar het ligt stof te vergaren in de Senaat. Ik kan me voorstellen dat hij dat inderdaad snel goedgekeurd wil krijgen. Hij betrekt bovendien Sp.a en de Groenen bij zijn voorstel. Winstpuntje voor de Vlamingen, maar ook geld voor Brussel!

2/ Akkoord over het vastleggen van de lijst met grondwetsartikelen die voor herziening vatbaar moeten worden verklaard. Dit moet de indruk wekken dat er na de verkiezingen een grote staatshervorming komt (herhaling trukje van 2007).

3/ ‘Afspraak’ om BHV na de verkiezingen te behandelen, in het kader van ‘dé grote staatshervorming’ (logica Dehaene, zie boven). Een “noodwet” moet eenmalig het arrest van het Grondwettelijk Hof ‘overrulen’ en bepalen dat er nog één keer in de kieskring BHV kan worden gestemd. De wet komt te vervallen de dag na de verkiezingen.

Tegen dat scenario pleiten de herhaalde verklaringen van Open VLD voorzitter De Croo dat hij geen noodwet of tijdelijke regeling wil. Maar ja, kleine De Croo zegt zoveel.

–> De fusie van Sint-Genesius-Rode met Beersel en van Wemmel met Merchtem waar in de pers sprake van was, is pure fantasie. De fusie van gemeenten is een gewestbevoegdheid (zit bij onze minister Bourgeois), behalve voor de faciliteitengemeenten (zit bij federale minister Turtelboom). Een fusie tussen een gewone en een faciliteitengemeente kan dan ook niet zomaar.

Scenario 3: Dehaene raakt er helemaal niet uit. In dat geval moet er teruggegrepen worden naar een vijfde belangenconflictprocedure, die van het parlement van onze eigen hoofdstad. Het Brussels parlement kan de zaak over het Belgisch EU-voorzitterschap tillen (het Brussels Parlement zou het conflict in september kunnen inroepen, wanneer het reces van de Kamer nog loopt (het Brussels Parlement begint vroeger aan het parlementair jaar), zodat de Kamer begin oktober, wanneer ze terug begint, zelfs niet kan stemmen over de splitsing).

Verkiezingen in mei 2011

Deze vijfde belangenconflictprocedure kan met gemak gerokken worden tot maart 2011. Indien het wetsvoorstel dan uiteindelijk toch geagendeerd geraakt op de agenda van de plenaire en de Kamer dus eindelijk zou kunnen stemmen voor de splitsing, kan een politieke crisis uitbreken (via de alarmbelprocedure) die eindigt in vervroegde verkiezingen in mei 2011 (de verkiezingen moeten toch wat vervroegd worden). CD&V zou dan kunnen zeggen dat ze wilde stemmen en zo het gezichtsverlies beperken (Thyssen zegt in de Knack niet meer dat ze niet wil stemmen). Uit noodzaak zou de Kamer kunnen beslissen om nog eenmaal in de oude kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde te stemmen, dit kan ze door de geldigheid van de verkiezingen nadien te bekrachtigen in de Kamer.

Vanhengel de bengel

Tegen dat laatste scenario pleit dat Guy Vanhengel eerder al zei dat het Brussels parlement geen belangenconflict zal inroepen omdat de Franstaligen dan zelf tegen de Vlamingen stemmen. Doen de Franstaligen dit toch, dan kunnen ze de Vlamingen niet meer verwijten van tegen de Franstaligen te (willen) stemmen.

Maar ja, Vanhengel zegt zo veel.

Conclusie

Ik gok op scenario 3, of 2 maar dan zonder de borrelnootjes, enkel de noodwet en ook een stemming van deze noodwet zo dicht mogelijk tegen de verkiezingen van 2011. Want hoe dichter bij de verkiezingen, hoe meer kans dat het Grondwettelijk Hof zich, wegens tijdsgebrek, niet meer kan uitspreken bij een klacht. En geloof me, als de CD&V voor iets schrik heeft, is het wel voor een tweede vernietigende uitspraak van ons Grondwettelijk Hof. Want dat staat werkelijk elke toptsjeef met zijn/haar slip op zijn/haar enkels…

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s