Het Grote Defensie-akkoord: hoe Vivaldi haar eigen regeerakkoord schendt

Wie de laatste jaren nog eens een kazerne is binnengewandeld, weet dat bijkomende investeringen broodnodig zijn. Defensie zit op haar tandvlees. Zo kan het niet verder.

Na weken van getouwtrek is er nu een politiek akkoord over het behalen van de 2% BBP NAVO-norm voor Defensie. Althans, daar lijkt het op. De waarheid is zoals wel vaker, minder rooskleurig.

De regering heeft ‘de intentie’ om tegen 2035 2% BBP te bereiken. Een intentie dus, geen concreet budgettair traject. Ze gaat hiermee, bizar genoeg, in tegen haar eigen regeerakkoord.

11 jaar later, ja…

Al in 2014 beloofde België 2% van ons BBP aan Defensie te besteden, tegen 2024 nog wel. Het was toenmalig premier Elio Di Rupo die dit engagement ondertekende op de NAVO-top in Wales. De regering herhaalt nu de intentie om dit waar te maken, al is het 11 jaar (!) na datum.

Ons voorstel was om 2% BBP te behalen tegen 2030. Het Vivaldi-regeerakkoord schrijft voor dat we tegen 2030 gaan voor ‘het gemiddelde van de Europese niet-nucleaire NAVO-bondgenoten’. Maar door de oorlog in Oekraïne en de forse verhogingen van de defensiebudgetten in Europa, is dat gemiddelde tegen 2030 recent fors gestegen tot 2,1%. En België gaat voor 1,54% in 2030 en 2% pas in 2035. Nog altijd stevig onder de lat dus. Vivaldi schendt haar eigen regeerakkoord.

En belangrijk: er komt met deze deal deze legislatuur géén euro extra geld voor defensie bij. Alles blijft zoals eerder gepland, een groeipad voor 1,54% tegen 2030 en ‘de intentie’ van 2% tegen 2035. Geen derde fregat, geen extra F35’s, geen bijkomende investeringen in de landmacht…

De enige verdienste van dit akkoord is dat de premier met ‘een intentie’ naar de cruciale NAVO-top in Madrid zal kunnen en dat is op zich al iets aangezien het er lang tijd naar uit zag dat we er – als zowat enige land van de NAVO – met lege handen zouden staan. Al blijft het afwachten op de reactie van de bondgenoten. Gaan ze in dit Belgisch neppatéke bijten of niet?

Maar…

Maar opgelet, deze politieke deal komt met forse compensaties en voorwaarden. Links eiste en verkreeg dit. En die compensaties zijn veel concreter en komen wél voor 2035. Zo worden enerzijds de BTW verlaging op energie en het sociaal tarief verlengd tot eind 2022 en anderzijds wordt de 0,7% BBP doelstelling voor ontwikkelingssamenwerking wel al gehaald in 2030. Dit komt op een extra 1,5 miljard euro per jaar. (Mijn voorstel om het recordbudget van 680 miljoen euro voor asielopvang mee te tellen voor de 0,7% zoals Nederland, haalde het niet. Het is nochtans niets anders dan ontwikkelingssamenwerking, op eigen grondgebied.)

Hiernaast komen er zes voorwaarden aan meer defensie-uitgaven: meer Europese samenwerking en aankopen, meer economische return, meer geld voor ‘Hulp aan de natie’ en dus militaire inzet in België, ecologische transitie en geen extra aankopen in de Verenigde Staten maar alles Europees.

Protectionisme

Sommige voorwaarden zoals meer samenwerking op Europees vlak zijn logisch, andere zijn dat veel minder.

Meer economische return voor onze bedrijven betekent de facto het activeren van de protectionisme-clausule, het artikel 346 van het Verdrag Werking Europese Unie. België heeft dat nog nooit gedaan. Andere landen doen dat aldoor. Juridisch en politiek niet evident, maar niet onmogelijk. Gaan wij dat nu ook beginnen doen?

Europese fixatie

Daarnaast is er dat dwingende Europese carcan, meer samenwerking ok, maar enkel nog Europees gaan is kortzichtig. Andere NAVO-bondgenoten maken uiterst performant militair materiaal. Die nu d’office uitsluiten wegens ‘niet-Europees’ zal op weerstand stuiten en is niet verstandig. Meer Europese samenwerking: Ja, maar enkel nog Europese aankopen: neen.

Het moet daarbij gezegd worden dat België’s twee recentste Europese aankopen: de NH90 heli’s en de A400M cargotoestellen, heel wat mankementen vertonen.

Anti Amerika

De PS en ECOLO koesteren al decennia anti-Amerikaanse sentimenten. Dat anti-Amerikanisme delen ze met de grote Franse broer. Flahaut heeft dat erg, evenals Dedonder.

Ik vind dit kortzichtig. Dat de regering nu afgesproken heeft dat ‘we extra materiaal niet kopen bijvoorbeeld bij bedrijven uit de Verenigde Staten’, zal in Washington kwaad bloed zetten en zet het NAVO-bondgenootschap onder druk. Meer economische return voor onze bedrijven: absoluut, maar dat kan perfect in een NAVO-bondgenootschap. Wie enkel Europees wil gaan, zal van een koude kermis thuiskomen.

Zonder de diplomatieke en militaire steun van niet-EU NAVO-bondgenoten als de VS, het VK, Canada, Noorwegen en Turkije, stellen we niet veel voor. Alle grote militaire operaties van de laatste 20 jaar gebeurden met hun steun. Zonder hadden we zelfs niet kunnen gaan.

Laten we dat maar niet vergeten.

PS: Ecolo heeft intussen gereageerd op het akkoord: ‘L’accord intervenu n’est rien d’autre qu’une redite de l’intention d’avancer dans la direction d’un réinvestissement, comme la Belgique s’y était engagée en 2014.’ Een heruitgave van Di Rupo’s loze belofte van 2014. Een lege doos, quoi.

PPS: Als je weet dat we dit jaar maar aan een goede 1% BBP zitten en dat het Bruto Binnenlandse Product van België ongeveer 500 miljard euro per jaar bedraagt, dan zou er tegen 2035 dus 5 miljard euro per jaar voor Defensie bij komen (zonder inflatie).

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s