De aanslag op de tweeverdieners: pleidooi voor een Generatiepact 2050

  Gwendolyn Rutten eindigde als 3de bij de VLD-voorzittersverkiezingen, maar scoorde beter dan verwacht. Vooral inhoudelijk verbaasde ze velen. Ik ken Gwendolyn al enkele jaren. Tijdens de vorige legislatuur was ze een tijdlang ‘chef der cheffen’ bij Open VLD in de Vlaamse Regering. Als kabinetschef algemeen beleid van vice-minister-president Van Mechelen stond ze bovenaan de blauwe kabinetsladder. In het begin wat onwennig en vaak te agressief in debat, naar verloop van tijd gematigder en zwaarder wegend.

Ze lanceerde gisteren het uitstekende idee om een nieuw Generatiepact te smeden tegen het voorjaar. Spijtig voor haar, maar wij waren eerst met dit idee. Enkele weken geleden boden we onderstaand opiniestuk aan bij De Standaard, wegens plaatsgebrek bleef het echter zonder gevolg. Ik heb het gisterenavond na Ter Zake (waar Gwendolyn dit idee aankondigde) onmiddellijk terug aangeboden. Ze beloofden het opnieuw te bekijken. Hopelijk wordt het nu wel gepubliceerd…

De aanslag op de tweeverdieners

Pleidooi voor een Intergenerationeel Solidariteitspact 2050

De pensioenparadox

In zijn veelgeprezen bestseller ‘Econoshock’ waarschuwt Geert Noels voor 6 economische ‘aardschokken’ die het aanbeeld van de wereld drastisch en onomkeerbaar zullen wijzigen. Hij legt haarfijn uit wat er op ons afkomt en pleit voor een positieve, maar doortastende aanpak. Heel even gaat hij in op de kwestie van de intergenerationele solidariteit. Deze zal volgens hem de komende decennia onder zware druk komen staan. Door de demografische aardschok van de vergrijzing zal de beleidsfocus immers verplaatsen naar de doelgroep van de 60plussers, tegen 2050 goed voor meer dan 36% van de Europese bevolking, ondergetekenden incluis. Gelet op deze (toekomstige) getalsterkte vormt ze immers een electorale goudmijn. En geef toe, de vraag of en hoe de pensioenen in de toekomst nog betaalbaar zijn, is wel degelijk een politieke hoofdbreker buiten categorie. De paradox van ons pensioenprobleem is echter dat, zonder grondige ingrepen, de lasten eenzijdig op de jonge en actieve bevolking zullen worden afgewenteld. Het probleem van de ouderen is dus vooral een probleem van de jongeren. De last op de schouders van de jongere generatie wordt ondraaglijk omdat de vruchten uit arbeid niet langer gedeeld kunnen worden. De spreekwoordelijke taart wordt te klein. ‘Terwijl in het verleden de actieve generatie ook de vruchten kon plukken van haar productiviteitswinsten, zou ze die in de toekomst moeten afstaan om de niet-actieve (oudere) generatie te onderhouden. Dat zal uiteraard leiden tot sociale spanningen.’ zo besluit de immer lucide Noels.

Tweeverdienen als maatschappelijke standaard

Uit nooit eerder gepubliceerde cijfers van het steunpunt WSE leren we dat het aantal tweeverdienergezinnen met of zonder kinderen sterk toeneemt. Op 1 januari 2007 telde het Vlaams Gewest bijna 750.000 gezinnen waar beide partners een job uitoefenen. Een groei van 5% op 3 jaar tijd. Het gros van de jonge generatie, waar ‘tweeverdienen’ maar ook ‘niet trouwen’, de normaalste zaken van de wereld zijn, drijft in deze statistieken nog niet boven. Kortom, deze maatschappelijke evolutie is in Vlaanderen niet alleen opmerkelijk, ze veroorzaakt ook een sneeuwbaleffect. ‘Tweeverdienen’ is stilaan de standaard.  

Politieke beloftes

Politici zouden politici niet zijn mochten ze deze trend niet oppikken om er politieke munt uit te slaan. De ‘Hardwerkende Vlaming’ is sinds enkele jaren dan ook een nieuw begrip in het Wetstratees. Zowat alle partijen dingen naar zijn/haar stem aangezien deze bevolkingsgroep de motor van onze samenleving vormt. Met heel wat creativiteit brengt men de belofte van hoger comfort (combinatie werk-gezin, arbeidsvoorwaarden …) aan de man en vrouw. De CD&Vers van Vrouw & Maatschappij pakten uit met het ‘Scandinavisch model’, Open VLD kwam met de loopbaanrekening, LDD met een uitbreiding van het systeem van de dienstencheques, N-VA met de verhoogde kinderbijslag en de aanmoedigingspremie (Vlaamse toeslag op het tijdskrediet), Groen! zou het nog anders doen… Toch moeten we vaststellen dat het veelal bij holle slogans en electorale lippendienst blijft. Enkel over de verhoging van de kinderbijslag is er een politiek akkoord. Straffer nog, eerdere verworvenheden schroeft men terug. Zo is de federale regering zinnens de dienstencheques nog maar eens duurder te maken en het tijdskrediet strenger, verminderde voormalig Vlaams minister van Werk Vandenbroucke de aanmoedigingspremies (en kwam met een Actieplan Werkloosheidsvallen met o.a. voorrang voor werklozen bij kinderopvang, de wereld op haar kop) … en dan hebben we het nog niet over het debacle van het paarse Generatiepact. Kortom, de praktijk toont aan dat Geert Noels nu al gelijk krijgt: voor een hap uit de sappige vruchten van de productiviteitswinst (door met twee te gaan werken), moeten de tweeverdienergezinnen hoe langer hoe minder op de overheid rekenen.

 De welvaartsval

Maar de overheid rekent wel op haar tweeverdieners. Zo bracht het economische weekblad Trends al in april 2006 onder de titel ‘de aanslag op de middenklasse’ een ontluisterende blik op de zaken met als conclusie: ‘De middenstand betaalt het land.’ Uit hun onderzoek bleek dat de welvaartsval (voor zowat alles mee opdraaien, maar voor quasi niets in aanmerking komen) wel degelijk bestaat en vooral de Vlaamse middenklasse recht in het hart treft. Fiscaal vormt deze bevolkingsgroep de melkkoe van het Belgische model, maar zelf komt ze voor geen enkele premie, subsidie of ander sociaal voordeel in aanmerking. Hoeft het ook gezegd dat het groeiende aantal tweeverdienergezinnen vooral een Vlaamse trend is? Zowel verhoudingsgewijs als qua groeicijfers kent Wallonië dit fenomeen veel, veel minder.

Tijd voor verandering

Hoog tijd voor verandering. Langer werken en meer (pensioen)sparen tijdens de actieve loopbaan zijn, naast een selectieve arbeidsmigratie, de klassieke recepten. Ze liggen zwaar op de maag, en zijn enkel verteerbaar indien we ook voldoende ‘comfort’ aanbieden. Dit betekent dat we ook echt werk maken van de creatieve en praktijkgerichte oplossingen die de politieke partijen elke verkiezing opnieuw van onder het stof halen. Invoeren van een loopbaanrekening? JA! Verhogen van de aanmoedigingspremie en het tijdskrediet? JA! Uitbreiden van het systeem van betaalbare dienstencheques en kinderopvang? JA! Meer tele(thuis)werk? JA! Naar een Scandinavisch arbeidsmodel? JA!

Om deze beloftes om te zetten in beleid, houden wij een pleidooi voor het afsluiten van een Intergenerationeel Solidariteitspact 2050. Een Pact waarin concrete afspraken genoteerd en gebudgetteerd staan over comfortverhoging inzake arbeid en combinatie werk – gezin, maar ook over langer werken, flexicurity, pensioenen …  Het tijdspad loopt tot 2050, maar we splitsen het op in makkelijker hanteerbare Collectieve Arbeid – Gezin Overeenkomsten (CAGO’s in plaats van CAO’s) met een duurtijd van 4 jaar, waarbij ook de Gezinsbond wordt ingeschakeld als onderhandelingspartner. Dit geeft ons niet enkel tijd om de budgettaire impact in de tijd te spreiden, het komt ook tegemoet aan de veelgehoorde maatschappelijke vraag aan de politieke wereld om te werken met een langetermijnvisie en –planning. Geven en nemen, is hierbij de boodschap. Enkel indien zowel de jongere als de oudere generatie kan genieten van het manna van de productiviteitswinst, geraakt de balans opnieuw in evenwicht. 

De oplossing ligt in onze handen.

Theo Francken, Liesbeth Homans, Karl Vanlouwe, Tine Eerlingen, Matthias Diependaele, Sarah Smeyers, Lies Jans, David Manaigre, Kim Geybels, Lieven De Rouck, Arnout Coel

De ondertekenaars zijn jonge parlementsleden en/of partijraadsleden van de N-VA

Advertenties

Een gedachte over “De aanslag op de tweeverdieners: pleidooi voor een Generatiepact 2050

  1. “LDD met een uitbreiding van het systeem van de dienstencheques”

    Graag verduidelijking waarmee deze bewering kan worden gestaafd. Want bij mijn weten heeft LDD nog nooit gepleit voor een uitbreiding van het stelsel van de dienstecheques, wel integenedeel.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s